بانکداری الکترونیک

ارائه مطالب در خصوص پرداخت الکترونیک بر بستر وب و شبکه های اجتماعی

انواع سامانه های تسویه و پرداخت

۶۴۲ بازديد


سحاب

سحاب سامانه انتقال وجه کارتی با استفاده از امکانات مرکز شتاب است و به مشتریان بانک امکان می‌دهد با کارت خود بتوانند به هر بانک دیگر عضو مرکز شتاب حواله کنند. بهره‌گیری از سحاب هم در شعبه و هم در خودپردازها و هم در اینترنت بانک میسر است . خدمات سحاب در شعبه از طریق دستگاه کارتخوان (پایانه شعب) و منوی تحویلداری انجام می‌شود و مشتری باید فرم مخصوص انتقال را تکمیل کند. حواله‌های سحابی فقط با کارت امکان‌پذیر است و روزانه سقف مبلغ مشخصی از طریق خودپرداز، اینترنت‌بانک یا پایانه شعب منتقل می‌شود. سامانه انتقال وجه آنی کارتی (سحاب) در سال 1386 به مرکز شتاب افزوده شده است.

ساتنا

در این سامانه مشتریانی که در بانک دارای یکی از انواع حساب (جاری، پس‌انداز و مدت‌دار) می‌باشند، می‌توانند نسبت به انتقال وجه (مبالغ بیش از یکصد و پنجاه میلیون ریال) به حساب خود یا سایر افراد در سایر بانک‌ها در همان روز اقدام کنند. ساتنا جایگزین کاملی برای چک­های رمزدار بین‌بانکی است.

تسویه مبادلات بین‌بانکی در این سامانه به‌صورت آنی، قطعی، نهایی و برگشت­ناپذیر انجام می‌گیرد، مشروط بر اینکه حساب تسویه بانک دارای مانده کافی برای انجام تسویه باشد، در غیر این‌صورت مبادلات تا تأمین نقدینگی و تا پایان روز در صف انتظار قرار گرفته و در صورت عدم تأمین نقدینگی، درخواست‌های مربوطه ابطال و برگشت داده می‌شوند. بنابراین این سامانه برای دو کاربرد اساسی بانک‌ها، شامل تسویه بین ­بانکی و انجام پرداخت‌های کلان و تجاری ایجاد شده است

تابا

سامانه تسویه اوراق بهادار الکترونیکی سامانه‌ای است که به نگهداری اوراق بهاداری که ویژگی‌های تعیین شده توسط بانک‌مرکزی را دارا باشند، اقدام می‌کند. این سامانه علاوه بر نگهداری اوراق بهادار (به صورت الکترونیکی) نام و مشخصات دارنده آنها را نیز ثبت می‌کند. صرفاً بانک‌های کشور به این سامانه دسترسی دارند و می‌توانند برای خود یا به نیابت از مشتریان خود، اوراق نگهداری شده در این سامانه را خرید و فروش کنند

چکاوک

چک به همراه وجوه نقد و پرداخت الکترونیکی، اضلاع ابزارهای پرداخت پول در کشور می‌باشد. امکان صدور چک به مبلغ دلخواه، سهولت حمل و نقل و ضمانتی برای پرداخت در آینده به اعتبار اشخاص حقیقی و حقوقی باعث استقبال فعالان اقتصادی از این سند لازم­الاجرا شده است

بانک مرکزی سامانه‌ای را برای پذیرش و پردازش الکترونیکی چک‌های کاغذی بین‌بانکی و انجام تراکنش‌های مبتنی بر آنها به صورت کاملاً الکترونیکی راه ­اندازی کرد که به جای فیزیک چک، تصویر آن برای پردازش نهایی محتوا به بانک مربوطه ارسال شده و نتیجه پردازش به صورت الکترونیکی به شعبه پذیرنده چک بازگردانده ‌می‌شود. فاز دوم این طرح صدور یکپارچه دسته­ چک خواهد بود تا زمینه برای چک­های کاملاً الکترونیکی فراهم شود.
بیشتر بخوانید:درگاه پرداخت سیزپی چیست؟
منبع :بانک مرکزی 
www.cbi.ir

انواع سامانه های تسویه و پرداخت

۸۴۸ بازديد


سحاب

سحاب سامانه انتقال وجه کارتی با استفاده از امکانات مرکز شتاب است و به مشتریان بانک امکان می‌دهد با کارت خود بتوانند به هر بانک دیگر عضو مرکز شتاب حواله کنند. بهره‌گیری از سحاب هم در شعبه و هم در خودپردازها و هم در اینترنت بانک میسر است . خدمات سحاب در شعبه از طریق دستگاه کارتخوان (پایانه شعب) و منوی تحویلداری انجام می‌شود و مشتری باید فرم مخصوص انتقال را تکمیل کند. حواله‌های سحابی فقط با کارت امکان‌پذیر است و روزانه سقف مبلغ مشخصی از طریق خودپرداز، اینترنت‌بانک یا پایانه شعب منتقل می‌شود. سامانه انتقال وجه آنی کارتی (سحاب) در سال 1386 به مرکز شتاب افزوده شده است.

ساتنا

در این سامانه مشتریانی که در بانک دارای یکی از انواع حساب (جاری، پس‌انداز و مدت‌دار) می‌باشند، می‌توانند نسبت به انتقال وجه (مبالغ بیش از یکصد و پنجاه میلیون ریال) به حساب خود یا سایر افراد در سایر بانک‌ها در همان روز اقدام کنند. ساتنا جایگزین کاملی برای چک­های رمزدار بین‌بانکی است.

تسویه مبادلات بین‌بانکی در این سامانه به‌صورت آنی، قطعی، نهایی و برگشت­ناپذیر انجام می‌گیرد، مشروط بر اینکه حساب تسویه بانک دارای مانده کافی برای انجام تسویه باشد، در غیر این‌صورت مبادلات تا تأمین نقدینگی و تا پایان روز در صف انتظار قرار گرفته و در صورت عدم تأمین نقدینگی، درخواست‌های مربوطه ابطال و برگشت داده می‌شوند. بنابراین این سامانه برای دو کاربرد اساسی بانک‌ها، شامل تسویه بین ­بانکی و انجام پرداخت‌های کلان و تجاری ایجاد شده است

تابا

سامانه تسویه اوراق بهادار الکترونیکی سامانه‌ای است که به نگهداری اوراق بهاداری که ویژگی‌های تعیین شده توسط بانک‌مرکزی را دارا باشند، اقدام می‌کند. این سامانه علاوه بر نگهداری اوراق بهادار (به صورت الکترونیکی) نام و مشخصات دارنده آنها را نیز ثبت می‌کند. صرفاً بانک‌های کشور به این سامانه دسترسی دارند و می‌توانند برای خود یا به نیابت از مشتریان خود، اوراق نگهداری شده در این سامانه را خرید و فروش کنند

چکاوک

چک به همراه وجوه نقد و پرداخت الکترونیکی، اضلاع ابزارهای پرداخت پول در کشور می‌باشد. امکان صدور چک به مبلغ دلخواه، سهولت حمل و نقل و ضمانتی برای پرداخت در آینده به اعتبار اشخاص حقیقی و حقوقی باعث استقبال فعالان اقتصادی از این سند لازم­الاجرا شده است

بانک مرکزی سامانه‌ای را برای پذیرش و پردازش الکترونیکی چک‌های کاغذی بین‌بانکی و انجام تراکنش‌های مبتنی بر آنها به صورت کاملاً الکترونیکی راه ­اندازی کرد که به جای فیزیک چک، تصویر آن برای پردازش نهایی محتوا به بانک مربوطه ارسال شده و نتیجه پردازش به صورت الکترونیکی به شعبه پذیرنده چک بازگردانده ‌می‌شود. فاز دوم این طرح صدور یکپارچه دسته­ چک خواهد بود تا زمینه برای چک­های کاملاً الکترونیکی فراهم شود.
بیشتر بخوانید:درگاه پرداخت سیزپی چیست؟
منبع :بانک مرکزی 
www.cbi.ir

سامانه پرداخت و تسویه پایا

۷۳۳ بازديد


سیستم پایا چیست؟

سیستم پایا به گونه‌ای طراحی شده که می‌تواند دستور پرداخت‌های متعدد را از جانب بانک مبدأ دریافت، پردازش و برای انجام به بانک‌های مقصد ارسال کند. بانک‌ها نیز می‌توانند دستور پرداخت‌های مشتریان خویش را به صورت انفرادی یا انبوه، دریافت و برای پایاپای و انجام در بانک‌های مقصد به «پایا» ارسال کنند. این سامانه تراکنش‌های C2C,B2C,B2B را پوشش می­دهد و دارای دو زیرسامانه است که عبارتند از واریز مستقیم (وم) و برداشت مستقیم (بم).
 پایا ارائه خدمات زیر را در شبکه بانکی میسر خواهد ساخت.
1. پرداخت الکترونیکی اقساط تسهیلات: بسیاری از تسهیلا‌ت‌گیرندگان، دریافتی‌های مستمر خود را در بانکی غیر از بانک تسهیلات‌دهنده دریافت می‌کنند. بر این مبنا استفاده از خدمات «پایا» امکان واریز وجه اقساط تسهیلات را بدون نیاز به مراجعه به شعب دو بانک و انتقال فیزیکی اسکناس، ایران‌چک یا اسناد بانکی کاغذی میسر خواهد ساخت.
2. پرداخت حقوق و مستمری: در حال حاضر سازمان‌ها برای پرداخت حقوق یا مستمری کارکنان یا بازنشستگان ناچارند برای تمامی تابعان خود در یک بانک حساب افتتاح کنند. استفاده از امکانات «پایا» به سازمان‌ها و کارکنان و بازنشستگان آنها امکان می‌دهد تا بدون نیاز به افتتاح حساب‌های متعدد در بانک‌های مختلف بتوانند حقوق یا مستمری خود را از طریق واریز به حسابی که مد نظر کارکنان است دریافت کنند. این ویژگی به صورت ضمنی از تعدد حساب‌ها در شبکه بانکی کشور خواهد کاست.
3. پرداخت سود سهام و اوراق بهادار: شرکت‌هایی که دارای تعداد انبوهی سهامدار هستند می‌توانند با استفاده از امکانات «پایا» بدون نیاز به افتتاح حساب برای تک‌تک سهامداران یا ارائه فیش برای دریافت سود سهام، وجوه را مستقیماً به حساب سهامداران واریز کنند.
از طریق هسته برداشت مستقیم (انتقال معکوس) «پایا»، برای اولین بار در کشور امکان ارائه خدمات بانکی مبتنی بر دستور‌پرداخت‌های پیش‌تأیید‌شده را به صورت بین‌بانکی میسر می‌سازد. هسته پردازشی برداشت مستقیم، طیف وسیعی از خدمات پرداخت بانکی انفرادی و انبوه، نظیر پرداخت قبوض، پرداخت اجاره‌بها، اقساط تسهیلات و نظایر آن را به صورت بین‌بانکی امکان‌پذیر خواهد ساخت. همچنین عملکرد خدمات مبتنی بر هسته برداشت مستقیم همانند وا‌گذاری چک در بانک‌های مقصد بوده و می‌تواند جایگزین بخشبزرگی از پرداخت­های مبتنی بر چک نیز شود.
در ادامه به انواع دیگر سامانه های تسویه و پرداخت خواهیم پرداخت.
برگرفته از بانک مرکزی 
         www.cbi.ir
لینک مرتبط:
 چرا باید درگاه پرداخت داشته باشیم
؟
درگاه پرداخت سیزپی چیست؟

شبکه شتاب

۷۲۶ بازديد

شبکه شتاب

شتاب

عملیات تحت پوشش شتاب دامنه وسیعی از تبادلات، از قبیل برداشت وجه نقد، خرید الکترونیکی، انتقال وجه، پرداخت قبوض و مانده‌گیری را از طریق خودپرداز، پایانه فروش، پایانه شعب،اینترنت، تلفن همراه و کیوسک را در بر می‌گیرد. عضویت درمرکز مزبور تابع مقررات حاکم بر مرکز شتاب است. در نتیجه با سرمایه‌‌گذاری بهینه در شبکه‌های پایانه فروش و خودپرداز در سطح کشور، بانک‌ها قادر به استفاده از سرمایه‌‌گذاری‌های انجام شده یکدیگر هستند و مرکز شتاب تمام کنترل‌های مورد نیاز را به‌عمل می‌آورد و پایاپای لازم بین بانک‌ها را انجام می‌دهد.
از سال 1392 بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای خدمات مطلوب‌تر بانکداری الکترونیک به هموطنان گرامی، اقدام به فعا‌ل‌سازی خدمت انتقال وجه سه جانبه در شبکه شتاب نمود. همچنین با ارتقاء شتاب و به منظور استفاده از زیرساخت شتاب برای توسعه کشور، سامانه ارزش افزوده شتاب راه‌اندازی شده که در قالب آن طرح سبد کالایی، طرح حمایت غذایی و طرح باشگاه مشتریان شتاب اجرا شده است.

بیشتر بخوانید: چرا باید از سال 99 درگاه پرداخت اینترنتی داشته باشید؟



عضویت در شتاب
 

هر بانک یا مؤسسه اعتباری که مجوز فعالیت خود را از بانک مرکزی دریافت کرده باشد، می‌تواند با تأیید بانک مرکزی و از طریق عقد توافقنامه مربوطه، به عضویت شتاب درآید. تمامی اعضاء به منظور استفاده از خدمات شتاب، باید نسبت به افتتاح حساب جاری ویژه تسویه مرکز شتاب نزد نگهدارنده حساب­ها (اداره معاملات ریالی بانک مرکزی) اقدام کنند که حق برداشت از این حساب در اختیار مرکز شتاب است. همچنین اعضاء باید تجهیزات فنی(سوئیچ) تبادل اطلاعات مرتبط به کارت­های پرداخت عهده خود و نیز خط ارتباط از سوئیچ خود تا سوئیچ شتاب را بر اساس استانداردهای اعلام شده راه­اندازی کنند.

همچنین عضو تعهد می­کند علاوه بر سیستم‌ها و تجهیزات رایانه‌ای اصلی مربوط به پردازش داده‌های کارت بانک‌های خود، نسبت به ایجاد، نصب و راه اندازی سیستم و تجهیزات پشتیبان برای ارائه خدمات کارت بانک به هنگام بروز شرایط اضطراری یا اختلال در سیستم اصلی، اقدام کند.
عضو تعهد می‌نماید که نام و علامت مرکز شتاب را روی کلیه کارت بانک‌ها صادره جدید و پایانه‌های خود (تا زمان عضویت) و با رعایت ضوابط و دستورالعمل‌های فنی مرکز شتاب الصاق یا نصب نماید.
عضو باید هزینه­ های مربوط به حق عضویت دوره­ای (پنج ساله) و کارمزد خدمات شتاب بر اساس توافقنامه یا اعلام بانک مرکزی بپردازد.
بانک مرکزی در پایان هر روز کاری و حداکثر تا ساعت 12 روز کاری بعد عملیات پردازش و پایاپای نمودن مبالغ تراکنش­ها را انجام داده و سپس نسبت به تسویه حساب عضو با سایر اعضا اقدام می‌کند.
عضو مکلف است موجودی حساب تسویه خود نزد بانک مرکزی را به گونه‌ای مدیریت کند که مانده حساب مزبور بر اثر عملیات تسویه، بدهکار نشود. در غیر این‌صورت؛ این بانک مجاز است نسبت به برداشت وجه از سایر حساب‌های عضو نزد خود جهت پوشش حساب تسویه اقدام نماید؛ همچنین در صورت عدم تکافوی مجموع وجوه عضو نزد بانک مرکزی، این بانک مجاز است نسبت به بدهکار کردن سایر حساب‌های عضو اقدام کند.

 بیشتر بخوانید: لینک پرداخت شخصی سیزپی چیست؟


 
توسعه و ارتقای عملکرد سامانه شتاب (انتقال وجه سه­جانبه)
در نسخه جدید شتاب (شتاب7) علاوه بر افزودن کسب و کارهای جدید نظیر
  •  تراکنش پرداخت اقساط
  • تراکنش خرید ویژه مرکز شتاب(مشتریان ویژه و فرایندهای ویژه نظیر طرح سبد کالایی)
  • تراکنش دریافت صورت حساب کارت
  • تراکنش‌های کیف وجه الکترونیکی – کیوا
همچنین افزایش امنیت در سطح شبکه شتاب و کنترل تراکنش‌های غیرعادی (نظیر تراکنش‌ها با مبالغ بالا و کارت‌های ویژه)، امکان انتقال وجه سه جانبه بین بانک‌ها و مؤسسات عضو شتاب از سال 1392 فراهم شده است.

برگرفته از بانک مرکزی www.cbi.ir